Mikro-plastik-sonrası
- İstanbul Havalimanı’na giderken Su Canavarı’nın küçücük bir su kabında yıkandığını gördüm. Su, bir sulak alanın, bir nehrin, yağmurun, bir bulutun1 kalıntısı —ya da kökeni bilinmeyen bir sıvının birikimi— gibi görünüyor.2 Gülümsemesi de taze bir suluboya minyatürü gibi. Sanırım, “onlar” kontrol etse bile bu şehirde takılmak hâlâ rahat.3
- Ölçek, hacim, biçim:4 Sanat tarihinde suyun ve su yaratıklarının görsel temsili öylesine büyük ki... Belli ki usta ressamlar, sözümona “Yeni Dünya”nın haritalarında denizlere ve okyanuslara musallat olan canavarları çizerken çok eğlenmiş. Kirliliği bugünün bağlamında düşününce,5 başka bir yorum yapılabilir: O kadim canavarlar günümüzün mikroplastiklerinin kardeşleridir; haritalar ise bedenlerimiz—kükreyip kalıntılarımızı yuttukları yer.
- Umarım kirlilikten kaçabilirim, ama imkânsız gibi görünüyor... Şey... Çay poşetleri de demliğin içinde mikroplastik yayıyor, değil mi? Artık fincanımda yüzüp duran bir sürü canavarı hayal edip duruyorum.
Eduardo Cruces, Su Canavarı, 2023
Preslenmiş tuval üzerine yağlıboya ve Google’dan indirilen bir müsilaj görüntüsü
Preslenmiş tuval üzerine yağlıboya ve Google’dan indirilen bir müsilaj görüntüsü
1 Dilip da Cunha, The Invention of Rivers: Alexander’s Eye and Ganga’s Descent, Philadelphia: University of Pennsylvania Press, 2019.
2 James C. Scott, “Wetlands and Sedentism”, Against the Grain: A Deep History of the Earliest States, New Haven: Yale University Press, 2017, ss. 35-45.
3 Rod Giblett, Cities and Wetlands: The Return of the Repressed in Nature, Londra ve New York: Bloomsbury, 2016.
4 Philip Steinberg ve Kimberley Peters, “Wet Ontologies, Fluid Spaces: Giving Depth to Volume through Oceanic Thinking”, Environment and Planning D: Society and Space, Cilt: 33, Sayı: 2, 2015, ss. 247-264. Erişim tarihi: 02.12.2025, doi.org.
5 Max Liboiron, Pollution Is Colonialism, Durham: Duke University Press, 2021.