TR
EN
Sulak Alanlar
Su Gibi
Sümüklü Deniz Seferleri
İstanbul Kıyı Çizgisi Atlası
Spekülatif Kurgular
Muh-he-kun-ne-tuk
Eda Şarman

“İki yöne akan nehir” ya da “hiç durulmayan sular” olarak çevrilebilecek muh-he-kun-ne-tuk, doğal hâli sürekli değişen bir bölgede yaşayan Mohikan halkının Hudson Nehri'ne verdiği isimdi. Nehir, gündelik gelgit döngüsünün değiştirdiği akışlarla anılıyordu. Tüm gelgit hareketlerinde olduğu gibi, okyanus da Ay’ın kütleçekiminden etkilenir ve Dünya’nın dönüşüyle nehirde günde iki kez gelgit yaşanır. Bu hareket, nehrin akışında hem yatay hem dikey değişiklikler yaratır; değişikliklerin yoğunluğuysa okyanusa yakınlığına bağlı olarak değişir. Hudson Nehri’nin okyanusla buluştuğu yerde bugün Manhattan Adası uzanmakta. Nehrin en fazla yükselip alçaldığı yer burasıdır; ancak bu gezegensel hareket, kent yaşamı içinde neredeyse fark edilmez. Bir zamanlar Mohikan halkının yaşadığı değişken topraklar artık kuru ve tanımlıdır. Kent kıyılarını çevreleyen beton duvarlar, gelgitli nehrin su seviyesindeki yaklaşık 150 santimetrelik değişimi gizler. Şehrin sokaklarından nehre bakıldığında, her on iki saatte bir tekrarlanan bu hareket sanki yokmuş gibi görünür; kıyılar her zaman betondanmış, hiçbir zaman bir haliç olmamış gibi.

Mohikan halkının bu sürekli değişen peyzaja neden “hiç durulmayan sular” dediğini anlamak için New York City’den çıkıp Hudson Nehri boyunca iki saatlik bir tren yolculuğu yapmak yeterli.

Yahut nehrin bir zamanlar her gün iki kez aktığı yerden yeniden taşıp şehri sular altında bırakacağı bir kasırga da yeterli olabilir.

Eda Şarman, Tidal Trap [Gelgit Tuzağı], 2025, Hudson Nehri’nden kareler